Tệp llms.txt và trang giới thiệu: nói với máy bạn là ai

Tệp llms.txt là một tệp văn bản ngắn đặt ở gốc website, tóm tắt doanh nghiệp và liệt kê các trang quan trọng cho các mô hình AI đọc; nó hữu ích, nhưng một trang giới thiệu viết rõ ràng vẫn quan trọng hơn nhiều. Cả hai cùng làm một việc: giúp máy tóm tắt bạn đúng, thay vì tự đoán từ những mảnh rời rạc.

llms.txt là gì

Đây là một đề xuất gần đây, lấy cảm hứng từ tệp robots.txt quen thuộc. Thay vì nói với máy "đừng vào đâu", llms.txt nói "đây là tóm tắt về chúng tôi, và đây là những trang đáng đọc nhất". Tệp được viết bằng định dạng văn bản đơn giản, đặt ở địa chỉ tên-miền/llms.txt.

Cần nói rõ: đây chưa phải chuẩn chính thức, và không phải mọi hệ thống AI đều đọc nó. Nhưng chi phí tạo rất thấp, và với những hệ thống có đọc, nó cho một bản tóm tắt sạch thay vì phải lọc qua menu, quảng cáo, chân trang.

Nên viết gì trong đó

1. Tên doanh nghiệp và một câu mô tả: làm gì, cho ai, ở đâu.
2. Một đoạn giới thiệu ngắn: điểm khác biệt, lịch sử ngắn, phạm vi phục vụ.
3. Danh sách trang quan trọng: dịch vụ chính, bảng giá, trang liên hệ, hỏi đáp, mỗi trang một dòng mô tả.
4. Thông tin liên hệ: địa chỉ, điện thoại, giờ mở cửa.

Viết bằng câu văn bình thường, tránh khẩu hiệu. Máy không cần được thuyết phục; nó cần được thông tin.

Trang giới thiệu: việc quan trọng hơn

Dù có llms.txt hay không, trang giới thiệu và trang chủ là nơi mọi hệ thống — công cụ tìm kiếm, trợ lý AI, người đọc — tìm hiểu bạn là ai. Nhiều doanh nghiệp nhỏ viết trang giới thiệu như một bài diễn văn: "Chúng tôi luôn đặt khách hàng lên hàng đầu, không ngừng đổi mới…". Những câu đó không cho máy biết gì.

Trang giới thiệu tốt trả lời trong đoạn đầu: tên đầy đủ, ngành, dịch vụ chính, khu vực, năm thành lập, và điều làm bạn khác biệt — bằng dữ kiện, không bằng tính từ. Phần sau có thể kể câu chuyện, giới thiệu đội ngũ, nhưng đoạn đầu phải là thông tin.

Thông tin có cấu trúc

Bên cạnh văn bản, khai báo thông tin có cấu trúc về doanh nghiệp: loại hình, tên, địa chỉ, giờ mở cửa, số điện thoại, mạng xã hội. Đây là định dạng máy đọc trực tiếp, không cần hiểu câu văn. Kết hợp với trang giới thiệu rõ ràng và llms.txt, bạn đưa cho máy cùng một thông tin qua ba lối — khó mà hiểu sai.

Một ví dụ tệp ngắn

Với một phòng khám nhi nhỏ, tệp llms.txt có thể chỉ gồm: dòng tiêu đề là tên phòng khám; một câu mô tả "phòng khám nhi tư nhân tại quận X, khám và tư vấn cho trẻ từ sơ sinh đến 15 tuổi, mở cửa buổi tối và cuối tuần"; một đoạn ba câu về đội ngũ và điểm khác biệt; rồi danh sách năm trang: dịch vụ, bảng giá tham khảo, đặt lịch, hỏi đáp, liên hệ — mỗi trang một dòng mô tả. Toàn bộ chưa tới hai trăm chữ, viết trong mười lăm phút.

Điều quan trọng là tệp phải khớp với website. Nếu tệp ghi mở cửa buổi tối mà trang liên hệ ghi đóng cửa lúc năm giờ, máy lại gặp thông tin mâu thuẫn — đúng thứ chúng ta đang cố tránh. Mỗi khi cập nhật website, nhớ cập nhật tệp.

Nên cho hay chặn máy đọc

Một số website chặn các trình thu thập của công ty AI, vì lo nội dung bị dùng mà không được ghi nguồn. Đó là quyết định hợp lý với những ai sống bằng nội dung trả phí. Nhưng với doanh nghiệp muốn khách tìm tới — quán ăn, phòng khám, cửa hàng, văn phòng dịch vụ — chặn máy đọc là tự làm mình vô hình trước một nhóm khách ngày càng lớn. Hãy cân nhắc theo mục tiêu, và nếu cần, chặn từng phần thay vì chặn toàn bộ.

Cũng đừng quên trang giới thiệu tiếng Anh nếu bạn có khách nước ngoài. Nhiều trợ lý trả lời người dùng nước ngoài dựa trên nguồn tiếng Anh; một trang giới thiệu tiếng Anh ngắn, đúng thông tin, giúp bạn xuất hiện trong những câu trả lời đó thay vì bị bỏ qua vì máy không chắc về thông tin tiếng Việt.

Kiểm tra máy đang hiểu bạn thế nào

Cách đơn giản nhất: hỏi thử vài trợ lý AI về doanh nghiệp của bạn. "X là gì, ở đâu, làm dịch vụ gì?" Đọc câu trả lời. Nếu sai, thiếu, hay lẫn với doanh nghiệp khác, xem thông tin sai đến từ đâu — thường là một hồ sơ cũ, một trang giới thiệu mơ hồ, hay một tên dễ nhầm. Sửa ở nguồn, rồi hỏi lại sau vài tuần. Việc này nên làm định kỳ, như kiểm tra hồ sơ bản đồ.

Tất cả những điều trên dễ hơn khi tên miền của bạn trùng với tên thương hiệu và không dễ nhầm với ai khác. Nếu đang chọn tên mới, thử bộ cố vấn tên miền — mỗi gợi ý đi kèm lý do vì sao nó hợp ngành của bạn.